ATLARDA PARAZİT VE TEDAVİSİ
14/3/2007 -Kategori: atlar
<****** language="JavaScript" src="http://us.geocities.com/js_source/div03.js">
Parazitler ve sağlığı
Tenyalar
Tenyalar (Anoplocephala perfolizta) özellikle Avustralya’da ve başka ülkelerde atlarda daha çok görülen parazit türlerindendir. Tenyalar ciddi bağırsak problemlerinin yanı sıra ölümlere bile sebep olduğu bilinmektedir. Son yılardaki çalışmalarda; ABD’de ve İngiltere’de spazm kolik ve sıkışma koliklerinde tenya bulunması ile olan ilişkisi araştırılırken ilgi çekici sonuçlara varıldı.Werribee Equine Centre’de görülmüş olan klinik vakaları bu araştırmaların sonuçlarını doğrulamaktadır. İngiltere’de Proutman (et al 1998) tarafından yürütülmüş araştırmada tenya ve sıkışma KOLİK arasında sıkı bir ilişki olduğu keşfedilmiştir. Araştırmada Sıkışma Koliklerin %81 ve Spazm Koliklerin %22’si tenya nedeniyle olduğu görüldü.
Atlar tenyalarla nasıl bulaşır ?
Tenyalar, yassı bir şekile ve 3-8 cm. kadar uzunluğa sahiptirler. Onlar atın ince ve kalın bağırsağının birleştiği yerde yaşarlar. Atlar ot ve samanda bulunan bir kene türünü yiyerek bulaşmaktadır. Bulaşma çemberi kenelerin atın dışkısında bulunan tenya yumurtalarını yiyerek başlar. At keneleri yedikten yaklaşık 6 (altı) hafta sonra tenyalar olgun hale gelmiştir ve yumurtaları taşıyan tenya bölümleri atın dışkısı ile tekrar dışarı atılır. Bu yumurtaları taşıyan bölümler kırılıp açıldıktan sonra keneler tekrar tenya yumurtalarını yiyerek bulaşma çemberini tamamlarlar.
Tenyalara karşı nasıl müdahale edilebilir ?
Tenyalara karşı müdahale yılda en az iki kere (mayıs-eylül sonu) pyrantel veya praziquantel içeren bir ilaç uygulanarak parazit kontrol programımıza dahil edilmelidir. Birçok parazit ilacı tenyalara karşı etkili değildir.
İç Parazit kontrol at bakımının önemli bir parçasıdır. Bütün atlarda Parazitlerin mevcut olduğunu düşünülmelidir,o yüz den atın yaşamının genç dönemlerde düzenli bir parazit müdahale ile başlanması gereklidir. Parazit ilaçlar taylarada en erken 6 - 10 haftalıkken verilebilir ve atın geri kalan ömründe bu devam edilmelidir
Ata ömür boyu parazit ilaçlar vermenin gereği şudur :Atın Parazitlerle bulaşması bir çok yolu mevcuttur ve bunların hepsini önlemek imkansıza yakındır. Atların Parazitlerle bulaşmak için en yaygın yolu başka atlar tarafından bırakılmış bulaşmış dışkılar ile donatılmış bir otlakta otlamasıdır. Taylar ise kısrağın sütünde mevcut olabilecek parazitler (Strongyloides westeri) ile bulaşabilirler
Atlarda bir çok Parazit türleri genelde bulunur mesela kıl kurtlar,Mide sineği,şeritler vs Parazit bulaşımın en yaygın olarak görülen işareti kilo kaybıdır.Başka işaretlerin arasında ishal,Kolik,iştahsızlığı,cansızlığı ve cansız kaba bir posta sayılabilir. Bunlar Parazit bulaşımın işaretler olarak da görünselerde başka hastalıklar aynı belirtiler gösterebildiklerini bilmekte önemlidir. O yüzden atı kilo kaybetse de yada ishal olmuşsa, bunun parazit ile bulaşmış olduğunu anlama gelmeyebilir.
Parazitlere müdahale etmek veya önlemek için bir çok değişik ilaçlara mevcuttur ve o kadar da izlenebilecek yöntemler. Taylar için tavsiye edilen yöntemi 2 aylıkken başlayarak her ay müdahale etmesidir. Parazitlerin ilaçlara karşı direnişler oluşturmasını önlemek ve bütün Parazitleri gerçekten müdahale etmek için her defa ilacı değiştirmek çok önemlidir(her ilaç farklı parazitler etkilenmektedir) Bir mücadele program örneğe ,Taylara 2 aylıkken değiştirerek uygulanmaktadır.
Yetişkin atlara iyi bir koruma sağlamak için birçok uygulama yöntemi mevcuttur, yine genel yöntemi taylarda olduğu gibidir. Her ne olursa olsun ilaçları sürekli değiştirmek her zaman tavsiye edilmektedir. At ve bulunduğu bölge yapılması gereken müdahalede değişikliklere neden olabilmektedir. İç Parazitlere işaret eden bulgular görülürse (kilo kaybı,ishal,cansız tüyler) bunlar gerçekten Parazitlerin neden olan bulgular mı değil mi tespit edebilmek için bir Veterinere danışmak çok önemlidir.